Kontynuujemy prace grup tematycznych. Na ostatnim listopadowym Zgromadzeniu Partnerów członkowie rozmawiali o dotychczasowych rezultatach i dalszych planach poszczególnych grup. Jednym z produktów ma być wypracowany przez grupę „Bierność wśród i wokół młodych” materiał dla młodych osób biernych zawodowo, którzy są pod kuratelą sądową.

Grupa, po przeprowadzeniu Indywidualnych Wywiadów Pogłębionych z Kuratorami Sadowymi, weszła w kolejny etap realizacji projektu. Zaprosiła do współpracy grupę „Doradztwo zawodowe dla młodych” i w Punkcie Ekspres Praca przy Dworcu MDA w Krakowie Partnerzy pracowali nad prototypem materiału z wykorzystaniem elementów Design Thinkingu.

W warsztatach wzięło udział 15 osób, które najpierw stworzyły mapę empatii dla grupy docelowej (czyli osób biernych zawodowo), następnie opracowały dwie persony, czyli odbiorców projektowanego rozwiązania. Finalnie powstały dwa prototypy materiału dla młodych biernych zawodowo będących pod kuratelą.

Kolejny krok to decyzja projektowa, którą grupa podejmie, czyli ta dotycząca ostatecznej zawartości materiału. Zakończenie pracy nad produktem planowany jest w pierwszej połowie roku.

Potencjał – to kluczowe hasło, które pojawiało się wielokrotnie w dyskusjach i wystąpieniach podczas konferencji  „Młodzi Małopolanie – siła zmiany”, która odbyła się 5 listopada 2025 roku w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie.

Obecni na wydarzeniu goście i eksperci zgodnie podkreślali, że dla rozwoju regionu istotne jest to, by drzemiące w młodych obywatelach energia i motywacja do działania były instytucjonalnie podtrzymywane i wzmacniane.

Jak podkreślił w wystąpieniu otwierającym wydarzenie Marszałek Łukasz Smółka, silne społeczeństwo to silna Małopolska a przyszłość Małopolski to młodzi ludzie. Wsparcie młodych wymaga jednak prowadzenia refleksyjnej polityki młodzieżowej – opartej na empatii i otwartości, ale wolnej od protekcjonalności. Przełamywanie barier między młodym pokoleniem a instytucjami publicznymi wymaga wsłuchania się w potrzeby młodych oraz zrozumienia, że zmiany pokoleniowe oznaczają konieczność dostosowania dotychczasowych form komunikacji i metod organizacji pracy.

Praca torująca drogę do samodzielności

O jakich dokładnie zmianach pokoleniowych mówimy? Z badań „Młoda Małopolska”[1] przeprowadzonych przez naukowców Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej i badaczy z Małopolskiego Obserwatorium Rozwoju Regionalnego wyłania się obraz pokolenia, które choć patrzy w przyszłość z nadzieją to obarczone jest lękami dotyczącymi chociażby zdolności finansowej do samodzielnego wejścia w dorosłość. Lęki młodych odzwierciedlają zresztą realne problemy regionu – Małopolska jest obecnie najdroższym województwem w Polsce pod względem cen nieruchomości za metr kwadratowy[2].

Jak wskazał jednak prof. Grzegorz Foryś, młodzi jasno wskazują, że zależy im przede wszystkim na niezależności i samodzielnym osiąganiu stabilności finansowej. Kluczem do jej uzyskania ma być dobrze płatna praca, jednak w sytuacji, gdy na współczesnym rynku trudno się przebić, wielu młodych napotyka liczne bariery. Wsparcie instytucjonalne w tym obszarze może oznaczać dostęp do wysokiej jakości doradztwa zawodowego – zarówno w szkołach, jak i poza nimi. Ważne jest także budowanie świadomości pokoleniowych zmian – wśród przedstawicieli rynku pracy, instytucji wspierających oraz samych młodych ludzi.

Zdaniem Katarzyny Buły, HR Managera w Grupie Maspex, młodych ludzi w znacznym stopniu ukształtowała postępująca cyfryzacja oraz wybuch pandemii koronawirusa, który sprawił, że uczniowie znaczną część swojej edukacji odbyli online. Przyczyniło się to do osłabienia umiejętności komunikacji twarzą w twarz oraz radzenia sobie w sytuacjach społecznych poza środowiskiem cyfrowym. Tymczasem za kompetencje przyszłości, których dziś poszukują pracodawcy, uznaje się przede wszystkim właśnie kompetencje miękkie – umiejętność komunikacji, otwartość, a także współpraca w zespołach międzypokoleniowych i międzykulturowych. Młodzi ludzie chcą i potrzebują szkoleń oraz warsztatów rozwijających te umiejętności.

W erze TikToka młodych charakteryzuje też osłabienie zdolności koncentracji uwagi, tzw. attention span i trudność pracy w sytuacjach z niską dynamiką. Przemyślana organizacja pracy potrafi dostosować się do tych potrzeb i traktuje je jako cenny zasób. Agata Smolak, ekspertka ds. polityki młodzieżowej, wskazała między innymi na wykorzystanie podejścia opartego na grywalizacji – czyli zastosowania mechanizmów znanych z gier w celu zwiększenia zaangażowania młodych pracowników.

Oczywiście w wielu organizacjach zespoły są zróżnicowane wiekowo, co powodować może trudności komunikacyjne. Jak podkreśliła Anna Schulz z Leadership & HR Consulting, także tę różnorodność można przekuć w zasób, stosując między innymi ideę mentoringu – kiedy doświadczeni pracownicy stają się doradcami dla młodszych – oraz reverse mentoringu, w którym to młodzi, często posiadający wysokie kompetencje cyfrowe i nieszablonowe sposoby myślenia, wspierają starszych współpracowników. Takie podejście promuje podejście partnerskie i pozwala w pełni wykorzystać potencjał różnorodności zespołu.

Zagubieni w biurokracji

Partnerstwo i kultura partycypacji to – zdaniem gości konferencji – idee, które powinny być konsekwentnie promowane przez instytucje publiczne kierujące swoją ofertę do młodych ludzi. Z badań wynika bowiem, że młodzi zachowują dystans wobec instytucji publicznych i rzadko korzystają z ich oferty.

Barbara Moś z organizacji Europe4Youth zwróciła uwagę, że metodyka wzmacniania sprawczości młodych wciąż rzadko jest wpisywana w system instytucjonalny. Młodzi ludzie są często traktowani jako przedmiot troski i opieki, zamiast jako podmioty zdolne do współtworzenia oferty kierowanej do nich samych w duchu partnerstwa. Realizacja tej idei może odbywać się między innymi poprzez youth work – podejście, które zamiast wyznaczania młodym odgórnie narzuconego celu, czy oferty, koncentruje się na tworzeniu otwartej przestrzeni, w której to oni sami definiują swoje cele, podejmują decyzje o działaniach, a także mają prawo do popełniania błędów i doświadczania porażek jako naturalnego elementu procesu rozwoju.

Sprawczość młodych w życiu publicznym w dużej mierze zależy również od dostępności i zrozumiałości komunikatów kierowanych do nich przez instytucje publiczne. Dr Konrad Ciesiołkiewicz, wykładowca Uczelni Korczaka, który poddał analizie strony internetowe instytucji publicznych, podkreślił, że obecny tam język ma charakter kancelaryjny – jest nieprzystępny i niedostosowany do kompetencji językowych młodych osób. Jednocześnie zaznaczył, że nie należy popadać w skrajność i infantylizować przekazu; lepszym rozwiązaniem jest wykorzystanie nowoczesnych kanałów komunikacji. Takie rozwiązania są już obecne na rynku pracy – wiele firm zamieszcza na Instagramie rolki i stories, które za pomocą jednego kliknięcia prowadzą do ofert rekrutacyjnych.

Nieprzystępność publicznych instytucji dla młodych wynika też często z ich skomplikowanej struktury. Młodzi ludzie często nie odróżniają poszczególnych urzędów ani ich kompetencji – nie wiedzą, czym różni się WUP od GUP-u czy PUP-u, ani gdzie te instytucje się znajdują. Rozwiązaniem może być koncepcja one stop shops – punktów wsparcia dostępnych w naturalnym środowisku młodych osób, w których pod jednym dachem można uzyskać pomoc w kwestiach formalnych, prawnych i administracyjnych.

Jak podkreśliła Katarzyna Nyklewicz z Małopolskiego Partnerstwa na Rzecz Osób Młodych, biurokracja i złożoność strukturalna stanowią dziś realne bariery ograniczające zaangażowanie młodych w korzystanie z oferty instytucji publicznych. Zebranie w jednym miejscu różnych usług i informacji ma być odpowiedzią na potrzebę odnalezienia się w skomplikowanych strukturach.

Dyskusje pomiędzy ekspertami podczas konferencji zaowocowały pojawieniem się konkretnych pomysłów oraz wskazaniem obszarów wymagających dostosowania do potrzeb młodych mieszkańców Małopolski. Odpowiedziano na pytania o to, jak przekuć zmiany pokoleniowe w cenny zasób na rynku pracy, jak skutecznie komunikować się z młodym pokoleniem oraz zachęcać je do korzystania z oferty instytucji publicznych, a przede wszystkim – jak wspierać młodych, nie odbierając im przy tym sprawczości. Jak podsumował Rafał Poniewski, konferencja „Młodzi Małopolanie – siła zmiany” to nie koniec, lecz początek działań zmierzających w stronę bardziej otwartego i empatycznego samorządu.

Źródło:

Relację z wydarzenia przygotowała Weronika Pochwała Małopolskiego Obserwatorium Rozwoju Regionalnego.

Fot. Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego.

27 listopada odbyło się Zgromadzenie członków Małopolskiego Partnerstwa na rzecz Osób Młodych (MPM). Nie mogło nas zabraknąć na Festiwalu Uczelni i Zgromadzenie było wydarzeniem towarzyszącym w drugim dniu tego wspaniałego wydarzenia. Była to okazja do omówienia planów dotyczących wsparcia osób młodych na rynku pracy, które będą realizowane przez członków w zbliżającym się 2026 roku.

Partnerstwo to 63 podmioty ze sfery biznesu, instytucji publicznych oraz otoczenia organizacji pozarządowych. Dzięki połączeniu sił członkowie działają kompleksowo i projektują rozwiązania wspierające młodych w starcie w życie dorosłe, na które składa się edukacja, praca zawodowa i oczywiście start do samodzielności. Obecnie MPM skupione jest na tematach:

• Zdrowia młodych Małopolan,
• Przedsiębiorczości osób młodych,
• Doradztwa zawodowego dla osób do 30 roku życia,
• Bierności wśród i wokół młodych.

Efektem zaangażowania w tematy było stoisko Partnerstwa na Festiwalu Uczelni, na którym członkowie promowali temat przedsiębiorczości. Doradcy zawodowi oferowali testy badające predyspozycje do prowadzenia własnej firmy, a konsultanci z Urzędu Skarbowego udzielali praktycznych wskazówek dotyczących rozliczania kosztów w firmie. Rezultat to kilkadziesiąt osób młodych, którzy sprawdzili, jak ich cechy i predyspozycje są blisko profilu osoby prowadzącej swój biznes.

Na Zgromadzeniu członkowie mieli okazję do wymiany informacji o aktualnie prowadzonych projektach przez organizacje pozarządowe, fundacje w obszarze swojej podstawowej działalności i dyskusji jak to może wzmocnić Partnerstwo. Tym razem była to okazja do prezentacji przez: Fundację im. Hetmana Jana Tarnowskiego, Fundację My Personality Skills, Fundację Proxima, Fundację Stałego Rozwoju oraz Stowarzyszenie Rodzin Zdrowie Psychiczne.

W przyszłym roku Partnerstwo planuje zaangażować się w opracowanie modelu punktu kompleksowej obsługi osób młodych i osób długotrwale bezrobotnych, tzw. one-stop-shop. Będzie to rozwiązanie, które ma być wzorcowym modelem dla całej Polsce.

O Festiwalu Uczelni – Małopolska Przyszłości:

Druga edycja Festiwalu odbyła się 26 i 27 listopada na Tragach Expo w Krakowie. Zgromadził ponad sto wystawców – uczelnie, instytuty naukowe, Branżowe Centra Umiejętności i instytucje wspierające edukację. Nadrzędnym celem Festiwalu było wsparcie młodzieży w wyborze ścieżki kształcenia oraz promocja małopolskich uczelni. W programie były m.in. prezentacje na ponad 100 interaktywnych stoiskach, warsztaty, pokazy naukowe, konsultacje zawodowe oraz tematyczne konkursy.

Oferta festiwalowa objęła jedenaście stref tematycznych — od medycyny i zdrowia, przez innowacje i technologię, po sztukę i design.

Aktywność Małopolskiego Partnerstwa na rzecz Osób Młodych jest finansowana w ramach projektu Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego
oraz uczenia się przez całe życie, w tym uczenia się dorosłych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności - Komponent A „Odporność i konkurencyjność gospodarki”, inwestycja A3.1.1 „Wsparcie rozwoju nowoczesnego kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie”.

Łukasz Smółka, Marszałek Województwa Małopolskiego i Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie zapraszają do udziału w konferencji "Młodzi Małopolanie – siła zmiany".

Punkt wyjścia do dyskusji stanowi raport "Młoda Małopolska – relacje ze światem instytucji, materialne warunki życia, postawy i wartości młodych mieszkańców Małopolski". Raport przygotowali pracownicy Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Uczestnicy wydarzenia zastanowią się nad kierunkami dostosowania oferty instytucji publicznych do potrzeb młodych Małopolan. Pod uwagę wezmą ofertę instytucji rynku pracy, podmiotów kultury i administracji publicznej. Zajmą się tematem wzmacniania poczucia sprawczości obywatelskiej wśród młodych: Ich przekonania, że działania które podejmują mogą realnie wpływać na sprawy publiczne, decyzje władz oraz życie społeczne. Uczestnicy konferencji zweryfikują też informacje na temat oczekiwań osób młodych, dotyczących zaangażowania w życie publiczne.

Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie zaprezentuje Małopolskie Partnerstwo na rzecz Osób Młodych, jako forum dialogu instytucji z obszaru sfery publicznej, biznesu i organizacji pozarządowych. Partnerstwo działa na rzecz wsparcia osób młodych w wejściu na rynek pracy.

Termin i miejsce

Konferencja odbędzie się 5 listopada 2025 r. w Krakowie, w budynku Międzynarodowego Centrum Kultury, przy Rynku Głównym 25.

Rejestracja na wydarzenie jest bezpłatna. Agenda oraz aktualności dotyczące konferencji dostępne są na stronie Małopolskiego Obserwatorium Rozwoju Regionalnego.

Serdecznie zapraszamy!

Konferencja jest współfinansowana ze środków Unii Europejskiej z programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027.